Een intelligentie revolutie

‘Dé intelligente mens’ is het zogenaamde ideaalbeeld dat in de afgelopen eeuwen vooral in de westerse wereld is verspreid. Wanneer je op zoek gaat naar de geschiedenis van onze benadering van intelligentie, blijkt dit een behoorlijk veranderlijk fenomeen te zijn. Romeinen beoordeelden de mens vooral op hun moed, terwijl de Chinezen onder invloed van Confusius traditioneel meer waarde hechtten aan iemand die goed was in poëzie, muziek, kaligrafie, boogschieten en tekenen. Door de tijd heen zijn het steeds andere maatstaven geweest die die de mate van intelligentie bepaalden. Onderwijsdeskundigen hebben ontzettend veel tijd en energie gestopt in intelligentietesten. Eén ding daaruit lijkt zeer tegennatuurlijk te zijn voor de mens.  De meeste mensen zijn wel van mening dat ieder mens uniek  is. Toch worden alle verschillende vaardigheden op school van ieder kind teruggebracht naar 1 stipje op een intelligentielijn: één gemiddelde. Raar toch?! Breinielessen zijn zo anders dan veel van de gemiddelde schoollessen van nu omdat ze totaal losgekoppeld zijn van de hedendaagse definitie van intelligentie en gemiddeldes. 

De gemiddelde mens bestaat niet

Waarom willen we kinderen zo graag langs een meetlat kunnen leggen met leerresultaten die worden gereduceerd tot een gemiddelde? Bied je een kind daar echt de mogelijkheid mee om alles uit het leven te halen? Of beperk je een kind op vroege leeftijd al door het te bestempelen met een ‘leerniveau’ dat bepaald wordt door een onderwijssysteem dat slecht aansluit bij de huidige maatschappij? Het schooladvies in groep is een momentopname dat een kind de rest van zijn of haar leven een eerste belangrijke stempel geeft. BAM, jij hebt VMBO kader, of BAM jij hebt Havo/Vwo. Die stempeltjes worden niet of nauwelijks genuanceerd, hoewel dat zeker beter en terecht zou zijn.

Schooltrauma’s

Ontwikkeling doorlopen we in ons eigen tempo, ieder voor zich. Net als het proces van leren lopen laat zich dat niet forceren. Wanneer je een laatbloeier bent en je krijgt in groep 8 de stempel VMBO kader met commentaar als: “Niet goed in rekenen en spelling, dan is het risico groot dat deze uitslag in je onbewuste blijft plakken. Het is immers door docenten en ouders geaccepteerd dat dit jouw niveau is, dus dan zal het wel. Ja, misschien wel op dit moment, maar dat zegt niets over de rest van je leven. Echter, de stempel kan dermate van invloed zijn op een kind dat het gelooft dat het nooit verder zal komen dan dit niveau. En dát is nu juist het grote pijnlijke punt. Ik heb al meerdere mensen ontmoet die me vertelden dat ze niet kunnen zingen, omdat hun muziekleraar zei dat ze maar wat stonden ‘te brommen’. Als volwassene kun je denken: wat kan jou dat nou schelen? Maar als een leraar je dat zegt in een groep met je klasgenoten erbij, dan is het negatieve effect gigantisch. En dan gaat het alleen ‘maar’ over zingen….

Aan de ketting

Wanneer een kind ook heilig in deze stempel gaat geloven, in zijn ontdekkingstocht door het leven, dan zal het automatisch ver weg blijven van dromen waarin rekensommen en spelling belangrijk zijn. ‘Dat heeft toch geen nut’, zal het kind zichzelf op dat moment en later vertellen. En anders de ouders wel, met de bedoeling om het kind te beschermen tegen teleurstellingen. Wanneer het kind na behalen van zo’n stempel zich nooit meer focust op verder leren rekenen of spelling zal het inderdaad nooit heel veel verder ontwikkelen op dit vlak. Logisch. Wanneer je stopt met nieuwsgierig zijn naar iets, dan stopt je ontwikkeling daarin.  Je staat stil op dat gebied. En zo wordt de stempel werkelijkheid. Alsof je een kind aan een ketting legt.

Is het dan onverantwoord van leraren om de stempel te nuanceren? Verwarren zij kinderen daar mogelijk mee? Wanneer dit goed gebeurt geloof ik van niet. Houd de opties open, de mogelijkheden zijn te over. Wanneer je je richt op het verwezenlijken van dromen/levensdoelen, dan is het een kwestie van tijd waarin de passie van het kind voor een onderwerp heel veel doorzettingsvermogen geeft. En dat doorzettingsvermogen wordt gevoed door de mate van nut die het kind ervaart om een bepaalde vaardigheid te ontwikkelen.

Inspiratie op school

Verhaaltjessommen maken met wiskunde vond ik afschuwelijk lastig. De verhaaltjes waren niet om te inspireren, maar om de formule te maskeren. Ik zag het nut er niet van in. Indien de les bijvoorbeeld was gestart met een inspirerend verhaal waarin de formule tot leven zou komen, dan zou deze de rest van mijn leven wellicht zijn nut bewijzen. Nu heb ik de neiging om dicht te klappen bij formules. Jammer. Kan ik dat veranderen? Vast. En tegelijkertijd heb ik veel dingen die ik veel leuker vind om verder te ontwikkelen en die me gemakkelijker af gaan omdat ik die altijd rust ben blijven doorontwikkelen. Niet omdat ik nu zo’n natuurtalent ben. Het is een kwestie van focus. Daar waar je aandacht naartoe gaat, groeit.

Té negatief?

Natuurlijk, en gelukkig, zijn er ook hele positieve ontwikkelingen. Er is een heel klein aantal scholen dat zich juist focust op de individuele ontwikkeling van een kind en daar het schoolsysteem op aan heeft gepast. Fantastisch! Er zijn er helaas nog veel te weinig. Kinderen die graag voor dit onderwijs in aanmerking komen worden veelal ‘uitgeloot’. Ik heb het hier niet over medicijnen studeren, maar de middelbare school van je keuze kunnen gaan ervaren.

Breinie is allergisch voor hokjes

De lessen met Breinie bieden kinderen de mogelijkheid om zichzelf te ontdekken en ook om te leren dat intelligentie niet alleen maar uit te drukken is in je cijfers op het gebied van rekenen en taal. Waarom werken met termen als hoogbegaafd, laagbegaafd, autistisch en ga zo maar door? Of erger, een gemiddeld kind…? Hoe oninspirerend is dat?! Gardner formuleerde al 8 verschillende intelligenties, die we allemaal bezitten. Dit zijn: linguïstische, logisch/mathematische en ruimtelijke intelligentie (die samen in traditionele IQ-tests worden gemeten) en verder muzikale, lichamelijke/kinesthetische, interpersoonlijke, intrapersoonlijke en naturalistische intelligentie. Gardner gaat er vanuit dat ieder mens een persoonlijk profiel van sterk en minder sterk ontwikkelde intelligenties heeft. Hoewel er natuurlijk ook over deze benadering van intelligentie  discussie leeft, voelt deze aanvliegroute een stuk prettiger aan dan het stipje van ‘gemiddelde’ op 1 lijn voor al je vaardigheden. De mate van ontwikkeling in de intelligenties verschilt op basis van onze voorkeur, onze opvoeding en achtergrond. Deze manier van intelligentie biedt mogelijkheden in plaats van een dwangbuis, waarmee je jezelf door het schoolsysteem wurmt. Het gevoel van vrijheid, keuzes hebben in de richting waar je je heen wenst te ontwikkelen.

School is cijfers halen en feitjes leren

Op dit moment is school helaas nog altijd voornamelijk bedoeld om cijfers te halen en feitjes uit je hoofd te leren. Niemand vertelt je hoe jij erachter komt waar je gelukkig van wordt en hoe je een leven met voldoening kunt creëren. De kennis is er, het wordt alleen niet aangeboden op school omdat het systeem zeer verouderd is. Feitjes leren heeft zeer beperkt nut. Weten hoe je met de gevonden informatie vorm kan geven aan je doel, project, droom, of je leven; daarmee kun je veel meer winnen.

De uitdaging van het huidige schoolsysteem is groot, maar niet onmogelijk.

Breinielessen zijn een mooie start omdat ze op intuïtief niveau resoneren met de kinderen: ze weten allemaal waar ze behoefte aan hebben, wat ze willen ontwikkelen. Nieuwsgierigheid opwekken, met humor, prikken naar reacties en dan doorpakken. De kinderen bepalen zelf wat ze leren en alles is pure winst voor de rest van hun leven. Nuttig? Meer dan je je voor mogelijk kunt houden.

Een aantal highlights uit de lessen zijn:
* Bewust worden van je onbewuste
* De magie van je gedachten
* De kracht van fantasie
* De wetenschap achter gewoontes
* De schatkaart bij mislukkingen
* Zelfvertrouwen bouwen

Het resultaat van de Breinie lessen zijn Jouw VlinderEffect. Los van leerniveau, los van gemiddeldes, los van hokjes: ieder mens en dus ook ieder kind is uniek en belangrijk.

Brein dus! Hou ‘m in de gaten:).

Tot Fladders!

 

Deze blog delen:

Fantasieles op school is vanaf nu mogelijk met de Breinie methode

Toen ik nog klein was had ik een ongelofelijke hoeveelheid fantasie. Ik kon mezelf uren vermaken met allerlei ideeën over later. Als ik groter ben dan…. Beetje bij beetje begon dat fantaseren af te nemen en zelfs afgestraft te worden.  Mijn fantasiesessies of dagdroomsessies werden in de eerste klas van de lagere school (groep 3) ineens ‘niet opletten in de les’  genoemd. “En”, zo legde de lerares uit, “Als je op school niet oplet, dan wordt het later heel lastig.” Dat klonk erg onheilspellend, dus ik liet het voortaan wel uit mijn hoofd om ‘niet op te letten’  eh te fantaseren in de klas. Het fantaseren werd minder en minder, want ‘realistisch’ zijn werd geprezen. “Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.” Echt?!

Uiterlijke schijn

Gek genoeg vertelde niemand wat dat ‘gewoon zijn’ nou eigenlijk zou opleveren later. Ja, dat je niet teveel uit de toon zou vallen, je geaccepteerd zou worden door de grote menigte. Je aanpassen dus om geaccepteerd te worden. Hmm, interessant. Inmiddels snap ik een beetje waarom veel van ons een te groot deel van ons leven (of misschien wel ons hele leven) maar een beetje ‘uitzit’. We dolen rond, op zoek naar voldoening, zonder enig idee te hebben hoe we erachter kunnen komen waar ons hart nu echt sneller van gaat kloppen. Weinig van ons zullen toegeven een behoorlijk gebrek aan voldoening te hebben uit angst voor gezichtsverlies misschien. We zijn vaak druk met het uiterlijke plaatje, waardoor het innerlijke plaatje helaas vergeten wordt. Er heerst een groot gebrek aan fantasie en aan focus en daarmee doen we onszelf tekort. En niet zo’n klein beetje ook.

Ik heb totaal niet de intentie om belerend te gaan zitten doen. Ik was een hele lange tijd zelf niet veel wijzer en heb ook veel te lang rondgedoold en daarmee zelfs andere mensen tijdelijk minder gelukkig gemaakt. Niet echt iets om trots op te zijn. Nu ik de kennis wel enigszins heb, wil ik het graag delen met mensen die denken dat ze daar iets mee kunnen.

Aan andermans verwachtingen willen voldoen

Toen ik eindelijk groot was en om me heen keek, werd ik onbewust ongelukkig wakker en ging ik onbewust ongelukkig naar bed. Ik liep niet zwaar depressief rond, vandaar dat ik het onbewust noem. Ik sliep abnormaal veel, en ik was niet erg goed gehumeurd. Noem het ontevreden, zoekend, dolend, onrustig. Ik wist dat ik mezelf zo niet leuk vond, maar had geen idee wat er mis was. Later besefte ik me dat ik allerlei dingen had gedaan waarvan ik dacht dat dit van me verwacht werd, omdat ik dacht dat het zo hoorde. In de hoop gelukkig te zijn deed ik wat andere mensen deden.

Ik had een relatie met een ‘aardige jongen’ en we hadden een leuk huis gekocht. Ik had gestudeerd en ik had een baan waarin ik de kennis van die studie in de praktijk kon brengen. Waarom voelde ik me dan zo leeg? Begrijp me goed; niemand had me ook maar ooit iets opgelegd of verplicht. Het waren wel degelijk mijn eigen keuzes. Ik had simpelweg nooit geleerd hoe ik nou eigenlijk leerde van mezelf waar ik gelukkig van word. Dat breekt veel mensen een keer op. Mij ook en dat is ergens ook maar goed, want dan kun je stappen gaan zetten. Ik heb flinke knopen doorgehakt en ben ik weer gaan voelen, dromen en doen. En daarmee nam mijn geluksgevoel een enorme vlucht. Maar er gingen nog eens 13 jaren overheen voordat ik scherp had hoe het nu eigenlijk zit en waarom we het zo moeilijk vinden om te weten wat ons gelukkig maakt.

We leren door na-apen

Lange tijd had ik dus geen idee waar ik veel voldoening uit haal. Doordat ik ontdekt heb waar mijn hart ligt, wil ik kinderen al heel jong meegeven wat de sleutel is tot een grote mate van voldoening. Voor mij hangt dit heel erg samen met gelukkig zijn. Alle praktische dingen die we moeten leren, leren we door af te kijken en na te doen: na-apen! Denk maar eens aan leren lopen, fietsen, veters strikken, autorijden, en ga zo maar door. We richten ons naar andere mensen om te zien hoe ze dit doen en kopiëren hun gedrag. We vergelijken onszelf constant met anderen. Onze zintuigen zijn voor het overgrote deel van de mensen de enige manier waarop deze groep zijn leven leidt. Deze mensen zien, horen, ruiken, voelen en proeven de wereld, en dat is het. Het motto ‘als ik het zie, dan geloof ik het pas’, is niet voor niets zo populair.

Een ‘klein hiaat’ in het lesaanbod op school

De truc is dat, om te leren wat ons gelukkig maakt, wij juist niet naar andere mensen moeten kijken om te leren hoe we gelukkig worden. Dit deel was voor mij echt een complete eye opener. Huh? Dus kort samengevat: wij leren ons hele leven dat we dingen moeten leren door andere mensen na te doen, maar niemand leert ons de les dat we precies het tegenovergestelde moeten doen om te leren wat ons gelukkig maakt; namelijk naar binnen in jezelf kijken? INDERDAAD!

Wat jouw ouders gelukkig maakt, maakt jou nog niet per definitie gelukkig. Wat jouw beste vriend of vriendin gelukkig maakt, maakt jou niet per definitie gelukkig. Probeer vooral alles en behoud het goede. Oftewel kijk of het goed voelt en besluit dan of het bij je past. Voor kennis over jouw geluk kijk je voortaan dus niet meer naar anderen, maar naar binnen. En daar komt je fantasie heel mooi van pas.

Bovenstaande les leren we nog altijd niet op school, terwijl dit toch een behoorlijk essentiële les is voor ieder mens. Eerlijk gezegd, als ouder heb ik me deze les ook nog niet zo heel lang geleden gerealiseerd en kan ik het sinds kort pas goed uitleggen aan onze kinderen.

Onze maatschappij leert ons van kleins af aan dat je mazzel moet hebben om geluk te vinden. Dat het een soort lot in de loterij is. Dus gaan we zoeken, en zoeken, en zoeken, buiten onszelf in de hoop op geluk te stuiten. Maar geluk is niet iets dat je vindt; het is iets dat je zelf creëert door te luisteren naar jezelf. Wat vind jij belangrijk en waar voel jij je ontzettend goed bij?

Dat kun je zelf onderzoeken. Stel dat je een mooi lang en gezond leven hebt gehad en je zit in je schommelstoel terug te blikken op je leven: welke dingen zouden voor jou het mooiste zijn om op terug te blikken. En waarvan zou je spijt hebben dat je het nooit gedaan hebt?

Hogere mentale vermogens

De manier waarop we ons naar binnen kunnen richten in plaats van naar buiten, is door middel van onze hogere mentale vermogens. Wij mensen beschikken, naast onze basale zintuigen, namelijk over speciale vermogens waarmee wij de enige soort op aarde zijn dat zijn omgeving helemaal zelf kan creëren. Er is geen enkele andere soort op aarde dat in staat is om dat te doen. Het is dankzij deze vermogens dat wij in staat zijn geweest om vliegtuigen te bouwen, de ruimte te verkennen, op de maan te landen en we zijn nog lang niet klaar met  het doen van grootse uitvindingen. Dit zijn alle vijf de mentale vermogens:

  • Fantasie
  • Wilskracht
  • Intuïtie
  • Geheugen
  • Perceptie

Welke gebruik jij regelmatig bewust?

Breinie en zijn fantasieles

Bovenstaande les ben ik aan het uitdragen naar kinderen in de bovenbouwgroepen van de basisschool met de Breinie-lessen die ik heb ontwikkeld, zodat zij gemiddeld 30 jaar voorsprong hebben op mijn generatie. De fantasieles is een populaire les geworden. Toen ik de magie beleefde van de gebundelde fantasie in een groep van 25 kinderen, raakte dat me diep. Simpele oefeningen van het zien van de kracht van je fantasie, het afstemmen op je fantasie en het nut om je fantasie altijd te blijven trainen om het te behouden en gebruiken in je dagelijks leven.

Vijand nummer 1 van onze fantasie

Fantasie heeft helaas een grote vijand, waardoor de fantasie van veel volwassenen gekrompen is tot een mini-maatje. Vijand nummer 1 van onze fantasie is ANGST. Het gaat om een veelomvattende angst:

  • Angst om wat andere mensen van je zullen vinden;
  • Angst om je dromen alleen te moeten verwezenlijken;
  • Angst om te mislukken.

Goed om te weten is dat al deze angst nergens op gebaseerd is. Het neemt je compleet in de maling. In het ergste geval laat het jou je dromen kapot maken als een naald in een mooie grote ballon.

De boodschap in de fantasieles van de Breinie Methode is dat de leerlingen zich nooit moeten laten verleiden om te stoppen met dagdromen door een van de bovengenoemde vormen van angst.

Mens, wat maak je je druk?

Uit mijn enthousiaste handgebaren en duidelijke taal maken de kinderen wel op dat ik het meen wanneer ik mijn betoog over fantasie houd. Toen ik hen vroeg: “Jullie vragen je duidelijk af waarom ik me eigenlijk zo druk maar over jullie fantasie, klopt dat?”, knikten ze instemmend.

Zij realiseren zich nog niet dat zij zonder een les als deze groot risico lopen om ook te gaan dwalen op zoek naar geluk buiten zichzelf. Dat ze zich in die zoektocht maar blijven vergelijken met anderen en zich gefrustreerd afvragen waar ze voldoening kunnen vinden? Ik vind dat een angstaanjagend beeld. Het inspireren van kinderen om hun fantasie te eren geeft mij heel veel energie. Ieder mens voelt zich completer en gelukkiger om te doen wat bij hem of haar past. Op basis van je persoonlijkheidstype in combinatie met scherpe droombeelden en een wilskracht en focus waar niemand omheen kan; dan lukt dat zeker. Dat wens ik iedereen toe.

Wat is jouw missie hier? Is dat een grote vraag? Misschien wel. Kinderen weten echter vaak intuïtief waar ze heel blij van worden, wat dus hun missie is. Wanneer zij gestimuleerd worden om hier automatisch naar te handelen en dit te blijven voeden, zal hun kans op een leven vol voldoening en geluk vele malen groter zijn. Groter dan wanneer ze al vroeg afscheid te nemen van hun fantasie en zich vooral aan te passen aan anderen. Want ‘ik kan maar beter normaal doen, dan doe ik al gek genoeg’. Oeff..

Het hele concept ‘normaal zijn’ is één van de meest subjectieve concepten zijn die ik ken. Daarom is het ook zo verwarrend voor kinderen als mensen tegen hen zeggen dat ze ‘normaal moeten doen’, zonder specifiek te worden. Zeg gewoon wat je bedoelt, of zeg liever niets. Maar dat terzijde.

Is dit alles?

Nee, dat is een fundamentele stap, maar het is niet alles. Fantasie is het begin van alles en daarna komt de volgende fase. Het is gewoon een feit dat fantasie veel te weinig wordt gestimuleerd op school. Sterker nog, het is precies daar dat het je wordt afgeleerd. Fantasie is belangrijke stapsteen in je leven kan en hoort te zijn.

Om dingen in je leven te veranderen, moet er namelijk iets in jezelf veranderen; Jouw VlinderEffect. Jij moet de beslissing nemen dat er iets gaat veranderen en direct na die definitieve beslissing is het essentieel dat je actie onderneemt. Zonder actie zul je geen enkel resultaat zien. Daar komt het gebrek aan focus aan de orde waar ik in het begin al over sprak, maar daarover vertel ik meer in een ander blog.

Tot fladders!

P.S. Zit je in het onderwijs, ben je kindercoach of werk je op een andere manier intensief met kinderen? En vind je het belangrijk om een waardevolle bijdrage te leveren aan de intra persoonlijke ontwikkeling van kinderen? Dan is de kans zeer groot dat de inhoud van de Breinie Methode voor kinderen een mooie aanvulling zijn op je huidige aanpak. Om vrijblijvend een kennismakingsgesprek in te plannen stuur je een mail naar info@jouwvlindereffect.nl

Deze blog delen: