Een intelligentie revolutie

Like

‘Dé intelligente mens’ is het zogenaamde ideaalbeeld dat in de afgelopen eeuwen vooral in de westerse wereld is verspreid. Wanneer je op zoek gaat naar de geschiedenis van onze benadering van intelligentie, blijkt dit een behoorlijk veranderlijk fenomeen te zijn. Romeinen beoordeelden de mens vooral op hun moed, terwijl de Chinezen onder invloed van Confusius traditioneel meer waarde hechtten aan iemand die goed was in poëzie, muziek, kaligrafie, boogschieten en tekenen. Door de tijd heen zijn het steeds andere maatstaven geweest die die de mate van intelligentie bepaalden. Onderwijsdeskundigen hebben ontzettend veel tijd en energie gestopt in intelligentietesten. Eén ding daaruit lijkt zeer tegennatuurlijk te zijn voor de mens.  De meeste mensen zijn wel van mening dat ieder mens uniek  is. Toch worden alle verschillende vaardigheden op school van ieder kind teruggebracht naar 1 stipje op een intelligentielijn: één gemiddelde. Raar toch?! Breinielessen zijn zo anders dan veel van de gemiddelde schoollessen van nu omdat ze totaal losgekoppeld zijn van de hedendaagse definitie van intelligentie en gemiddeldes. 

De gemiddelde mens bestaat niet

Waarom willen we kinderen zo graag langs een meetlat kunnen leggen met leerresultaten die worden gereduceerd tot een gemiddelde? Bied je een kind daar echt de mogelijkheid mee om alles uit het leven te halen? Of beperk je een kind op vroege leeftijd al door het te bestempelen met een ‘leerniveau’ dat bepaald wordt door een onderwijssysteem dat slecht aansluit bij de huidige maatschappij? Het schooladvies in groep is een momentopname dat een kind de rest van zijn of haar leven een eerste belangrijke stempel geeft. BAM, jij hebt VMBO kader, of BAM jij hebt Havo/Vwo. Die stempeltjes worden niet of nauwelijks genuanceerd, hoewel dat zeker beter en terecht zou zijn.

Schooltrauma’s

Ontwikkeling doorlopen we in ons eigen tempo, ieder voor zich. Net als het proces van leren lopen laat zich dat niet forceren. Wanneer je een laatbloeier bent en je krijgt in groep 8 de stempel VMBO kader met commentaar als: “Niet goed in rekenen en spelling, dan is het risico groot dat deze uitslag in je onbewuste blijft plakken. Het is immers door docenten en ouders geaccepteerd dat dit jouw niveau is, dus dan zal het wel. Ja, misschien wel op dit moment, maar dat zegt niets over de rest van je leven. Echter, de stempel kan dermate van invloed zijn op een kind dat het gelooft dat het nooit verder zal komen dan dit niveau. En dát is nu juist het grote pijnlijke punt. Ik heb al meerdere mensen ontmoet die me vertelden dat ze niet kunnen zingen, omdat hun muziekleraar zei dat ze maar wat stonden ‘te brommen’. Als volwassene kun je denken: wat kan jou dat nou schelen? Maar als een leraar je dat zegt in een groep met je klasgenoten erbij, dan is het negatieve effect gigantisch. En dan gaat het alleen ‘maar’ over zingen….

Aan de ketting

Wanneer een kind ook heilig in deze stempel gaat geloven, in zijn ontdekkingstocht door het leven, dan zal het automatisch ver weg blijven van dromen waarin rekensommen en spelling belangrijk zijn. ‘Dat heeft toch geen nut’, zal het kind zichzelf op dat moment en later vertellen. En anders de ouders wel, met de bedoeling om het kind te beschermen tegen teleurstellingen. Wanneer het kind na behalen van zo’n stempel zich nooit meer focust op verder leren rekenen of spelling zal het inderdaad nooit heel veel verder ontwikkelen op dit vlak. Logisch. Wanneer je stopt met nieuwsgierig zijn naar iets, dan stopt je ontwikkeling daarin.  Je staat stil op dat gebied. En zo wordt de stempel werkelijkheid. Alsof je een kind aan een ketting legt.

Is het dan onverantwoord van leraren om de stempel te nuanceren? Verwarren zij kinderen daar mogelijk mee? Wanneer dit goed gebeurt geloof ik van niet. Houd de opties open, de mogelijkheden zijn te over. Wanneer je je richt op het verwezenlijken van dromen/levensdoelen, dan is het een kwestie van tijd waarin de passie van het kind voor een onderwerp heel veel doorzettingsvermogen geeft. En dat doorzettingsvermogen wordt gevoed door de mate van nut die het kind ervaart om een bepaalde vaardigheid te ontwikkelen.

Inspiratie op school

Verhaaltjessommen maken met wiskunde vond ik afschuwelijk lastig. De verhaaltjes waren niet om te inspireren, maar om de formule te maskeren. Ik zag het nut er niet van in. Indien de les bijvoorbeeld was gestart met een inspirerend verhaal waarin de formule tot leven zou komen, dan zou deze de rest van mijn leven wellicht zijn nut bewijzen. Nu heb ik de neiging om dicht te klappen bij formules. Jammer. Kan ik dat veranderen? Vast. En tegelijkertijd heb ik veel dingen die ik veel leuker vind om verder te ontwikkelen en die me gemakkelijker af gaan omdat ik die altijd rust ben blijven doorontwikkelen. Niet omdat ik nu zo’n natuurtalent ben. Het is een kwestie van focus. Daar waar je aandacht naartoe gaat, groeit.

Té negatief?

Natuurlijk, en gelukkig, zijn er ook hele positieve ontwikkelingen. Er is een heel klein aantal scholen dat zich juist focust op de individuele ontwikkeling van een kind en daar het schoolsysteem op aan heeft gepast. Fantastisch! Er zijn er helaas nog veel te weinig. Kinderen die graag voor dit onderwijs in aanmerking komen worden veelal ‘uitgeloot’. Ik heb het hier niet over medicijnen studeren, maar de middelbare school van je keuze kunnen gaan ervaren.

Breinie is allergisch voor hokjes

De lessen met Breinie bieden kinderen de mogelijkheid om zichzelf te ontdekken en ook om te leren dat intelligentie niet alleen maar uit te drukken is in je cijfers op het gebied van rekenen en taal. Waarom werken met termen als hoogbegaafd, laagbegaafd, autistisch en ga zo maar door? Of erger, een gemiddeld kind…? Hoe oninspirerend is dat?! Gardner formuleerde al 8 verschillende intelligenties, die we allemaal bezitten. Dit zijn: linguïstische, logisch/mathematische en ruimtelijke intelligentie (die samen in traditionele IQ-tests worden gemeten) en verder muzikale, lichamelijke/kinesthetische, interpersoonlijke, intrapersoonlijke en naturalistische intelligentie. Gardner gaat er vanuit dat ieder mens een persoonlijk profiel van sterk en minder sterk ontwikkelde intelligenties heeft. Hoewel er natuurlijk ook over deze benadering van intelligentie  discussie leeft, voelt deze aanvliegroute een stuk prettiger aan dan het stipje van ‘gemiddelde’ op 1 lijn voor al je vaardigheden. De mate van ontwikkeling in de intelligenties verschilt op basis van onze voorkeur, onze opvoeding en achtergrond. Deze manier van intelligentie biedt mogelijkheden in plaats van een dwangbuis, waarmee je jezelf door het schoolsysteem wurmt. Het gevoel van vrijheid, keuzes hebben in de richting waar je je heen wenst te ontwikkelen.

School is cijfers halen en feitjes leren

Op dit moment is school helaas nog altijd voornamelijk bedoeld om cijfers te halen en feitjes uit je hoofd te leren. Niemand vertelt je hoe jij erachter komt waar je gelukkig van wordt en hoe je een leven met voldoening kunt creëren. De kennis is er, het wordt alleen niet aangeboden op school omdat het systeem zeer verouderd is. Feitjes leren heeft zeer beperkt nut. Weten hoe je met de gevonden informatie vorm kan geven aan je doel, project, droom, of je leven; daarmee kun je veel meer winnen.

De uitdaging van het huidige schoolsysteem is groot, maar niet onmogelijk.

Breinielessen zijn een mooie start omdat ze op intuïtief niveau resoneren met de kinderen: ze weten allemaal waar ze behoefte aan hebben, wat ze willen ontwikkelen. Nieuwsgierigheid opwekken, met humor, prikken naar reacties en dan doorpakken. De kinderen bepalen zelf wat ze leren en alles is pure winst voor de rest van hun leven. Nuttig? Meer dan je je voor mogelijk kunt houden.

Een aantal highlights uit de lessen zijn:
* Bewust worden van je onbewuste
* De magie van je gedachten
* De kracht van fantasie
* De wetenschap achter gewoontes
* De schatkaart bij mislukkingen
* Zelfvertrouwen bouwen

Het resultaat van de Breinie lessen zijn Jouw VlinderEffect. Los van leerniveau, los van gemiddeldes, los van hokjes: ieder mens en dus ook ieder kind is uniek en belangrijk.

Brein dus! Hou ‘m in de gaten:).

Tot Fladders!

 

Like
Deze blog delen:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *